โรงเรียนรุจิรพัฒน์ ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2509 โดยได้ก่อตั้งขึ้นภายในเหมืองแร่ห้วยม่วง ภายใต้ชื่อบริษัท ราชบุรีพัฒนาการ จำกัด เจ้าของ คือ พลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์ มีผู้จัดการเหมือง คือ นายประหยัด เนียมสกุล เนื่องจากคนงานเหมืองมีประมาณ 200 คน มีทั้งชายและหญิง ทั้งชาวไทยและชาวกะเหรี่ยงทำให้กำเนิดบุตรหลานเพิ่มมากขึ้น เจ้าของกิจการเหมืองแร่จึงได้จัดตั้งโรงเรียนขึ้น โดยได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการศึกษาของบุตรหลานของผู้ที่ทำงานภายในเหมืองแร่แห่งนี้ เพื่อให้บุตรหลานของคนงานได้เรียนหนังสือ โดยนักเรียนชุดแรกมีประมาณ 30 คน อาคารเดิมของโรงเรียนนั้นเป็นอาคารชั้นเดียว มีขนาดความกว้างประมาณ 15 เมตร ยาวประมาณ 25 เมตร หลังคามุงด้วยจาก ผนังทั้งสี่ด้านกั้นด้วยไม้ฟากสูงประมาณ 1 เมตร มีประตูเข้าออกทางด้านหน้าโรงเรียนเพียงด้านเดียว พื้นเป็นดิน ผนังระหว่างชั้นเรียนไม่มีการกั้นเพื่อแบ่งชั้นเรียน แต่มีการจัดเรียงโต๊ะเก้าอี้เป็นแถวเป็นแนวเพื่อแบ่งชั้นเรียนอุปกรณ์การสอนจะมีกระดานดำสำหรับครูผู้สอน ส่วนนักเรียนจะใช้กระดานชนวนและดินสอหิน โดยเปิดการเรียนการสอนชั้นระดับชั้น    ป.เตรียม (อนุบาล) และประถมศึกษาปีที่ 1 ทำเลที่ตั้งอาคารเดิมจะอยู่ทางทิศเหนือค่อนข้างเฉียงไปทางทิศตะวันออกเล็กน้อยจากอาคารหลักในปัจจุบัน และห่างออกไปประมาณ 400 เมตร (บริเวณที่ทิ้งขยะของหมู่บ้านในปัจจุบัน)

        ครูผู้สอนท่านแรกชื่อ คุณครูศักดิ์ ท่านสองชื่อ คุณครูเด่น ทั้งสองท่านเป็นพนักงานของทางเหมืองแร่ ท่านที่สามชื่อ ครูมานิตย์ เป็นข้าราชการตำรวจ

        ต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2512 ทางเหมืองต้องการที่จะเปิดหน้าเหมืองเพิ่มเติม เพื่อเพิ่มการผลิตแร่ดีบุกให้มากขึ้น จึงได้ทำการย้ายสิ่งปลูกสร้างต่างๆ เช่น ที่ทำการเหมืองแร่ พัสดุ โรงซ่อม บ้านคนงาน และโรงเรียน ทางเหมืองได้ทำการจัดสรรที่แห่งใหม่ให้เป็นระเบียบยิ่งขึ้น มีการแบ่งพื้นที่ในแต่ละส่วนงาน โดยทำการย้ายสิ่งปลูกสร้างต่างๆ ไปสร้างทางทิศใต้ โรงเรียนจึงได้ถูกย้ายมาตั้งที่แห่งใหม่ ซึ่งก็คือตำแหน่งที่ตั้งเดียวกับอาคารเรียนหลักในปัจจุบัน อาคารเรียนใหม่ที่ย้ายมานี้เป็นอาคารชั้นเดียว มีขนาดความกว้างประมาณ 12 เมตร ยาวประมาณ 30 เมตร หลังคามุงด้วยสังกะสี ผนังทั้งสี่ด้านสร้างด้วยไม้ตั้งแต่พื้นถึงชั้นหลังคา และได้ถูกตั้งชื่อใหม่ว่า “โรงเรียนรุจิรพัฒน์ (ห้วยม่วงพลานุสรณ์)” มีการเพิ่มครูผู้สอนมาอีกหลายท่าน พร้อมกับมีการประพันธ์เพลงประจำโรงเรียนชื่อเพลง “มาร์ชรุจิรพัฒน์” โดยจ่าสิบเอกพยนต์ บัวทรัพย์ เป็นผู้ประพันธ์

        เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 พลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์ อธิบดีกรมตำรวจ ซึ่งเป็นประธานบริษัทราชบุรีพัฒนาการ จำกัด ได้มอบงบประมาณสร้างอาคารเรียนแบบถาวร และเดินทางมาเป็นประธานในพิธีเปิดป้ายอาคารเรียน แล้วเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น “โรงเรียนรุจิรพัฒน์” (ที่มาของชื่อโรงเรียน “รุจิรพัฒน์” มาจากคำว่า “รุจิรวงศ์” ซึ่งเป็นนามสกุลของพลตำรวจเอกประเสริฐ รุจิรวงศ์) เปิดทำการสอนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6   

        จนกระทั่งใน พ.ศ. 2514 เหมืองแร่เริ่มผลิตได้น้อยลง และมีบุคคลอื่นมาทำต่อ คนงานก็เริ่มกลับภูมิลำเนาเดิมบ้าง แต่ส่วนใหญ่ก็ยังคงประกอบอาชีพร่อนแร่ หาของป่า และยึดอาชีพทำไร่มากขึ้น

        ใน พ.ศ. 2519 เจ้าของเหมืองคนเดิมได้ก่อสร้างอาคารเรียนขึ้นใหม่ เนื่องจากจำนวนนักเรียนเพิ่มขึ้น ช่วงนั้นมีนักเรียนเพิ่มขึ้น 100 กว่าคน เปิดสอนตั้งแต่ประถมศึกษาชั้นปีที่ 1-4 มีการจ้างครูให้มาสอนเพิ่มขึ้นด้วย เงินเดือน ๆ ละ 600 บาท เงินค่าจ้างครูที่สอนนั้นเจ้าของเหมืองได้จ่ายให้อยู่หลายปี ทางโรงเรียนรุจิพัฒน์ได้ทำการสอนนักเรียนรุ่นแรกจนสำเร็จการศึกษาชั้นประถมปีที่ 6 และได้ทำการยุติการสอนในชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 คงเปิดการเรียนการสอนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เท่านั้น

        ใน พ.ศ. 2519 กิจการเหมืองแร่เลิกทำโดยสิ้นเชิง เจ้าของเหมืองแร่ท่านเดิม จึงได้ยกโรงเรียนให้กับทางราชการเพื่อนำไปใช้เพื่อการศึกษาต่อไป กระทรวงศึกษาธิการจึงได้ส่งครูมาทำการสอน คือ คุณครูไพโรจน์ ลิ้มติ้ว

        ต่อมาได้เกิดเพลิงไหม้โรงเรียนจนเกิดความเสียหายทั้งหมด และได้มีการก่อสร้างอาคารเรียนขึ้นมาใหม่ลักษณะคล้ายๆ กับอาคารเดิม เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก

        ในปีการศึกษา 2535 โรงเรียนได้เข้าโครงการขยายโอกาสทางการศึกษา ของสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ เปิดทำการสอนตั้งแต่ประถมศึกษาชั้นปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 3

        ปัจจุบันโรงเรียนรุจิรพัฒน์เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 จนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ